Sabah uyandınız . Telefonunuzu elinize aldınız, işe veya okula gitmek için yola çıktınız. Bir kahve aldınız, markete uğradınız.
Günün sonunda hiç düşünmeden yaptığınız bu harcamaların hepsi aslında tek bir soruya bağlanıyor:
PARAMI NASIL YÖNETİYORUM?
İşte finans tam olarak burada başlıyor.
Finans denildiğinde çoğumuzun aklına bankalar, borsa, dolar, altın veya büyük şirketlerin milyonlarca liralık yatırımları geliyor. Oysa finans bundan çok daha fazlası.
Ay sonunda maaşımızdan ne kadarını harcayacağımıza karar vermek de finans.
Bir ürün almak için kredi kullanmak da finans.
“Bu ay biraz daha az harcayayım, kenara koyayım” demek de finans.
Hatta markette iki ürün arasında seçim yaparken “Buna gerçekten ihtiyacım var mı ?” diye düşünmek bile finansal bir kararın ufak bir örneğidir.
FİNANS NEDİR?
Basit haliyle finansı şöyle düşünelim:
Finans, sahip olduğumuz parayı ve kaynakları bugün ve gelecekte en doğru şekilde nasıl kullanacağımızı anlamaya çalışmaktır.
Buradaki temel ve önemli kelime ise ” doğru”.
Yüksek gelir her zaman iyi bir finansal durum anlamına gelmez parayı doğru şekilde yönetmek gerekir.
Daha düşük bir gelirle yaşayıp parasını planlı kullanan bir kişi çok daha sağlam finansal düzen oluşturabilir.
Finansın merkezinde para değil, kararlar vardır
Günlük Hayatımızdaki Finans
örnek verelim mesela aylık gelirimiz 20.000 TL olsun.
Ay başında maaşımız hesabımıza yatsın.
10.000 TL kira+ fatura
3.000 TL günlük harcama
2.000 TL ulaşım, vs…
geriye kalan 5.000 TL
Şimdi karar aşamasındayız :
Bu 5.000 TL’nin tamamını harcayacak mıyız yoksa bir kısmını yatırım mı yapacağız?
işte finans burda devreye giriyor.
yaptığımız bu tercih sadece bugünü değil, geleceğimizi de etkiliyor.
Finansın Temel Taşları
Finans dünyası ilk başta korkunç ve karmaşık gelebilir ama temele indiğimiz zaman birkaç temel kavramın etrafında şekillendiğini görüyoruz.
Gelir
Finansal hayatımızın başlangıcı gelirimizdir. Maaş, burs, kira, serbest çalışma geliri veya başka bir kazanç kaynağı olabilir. Ama önemli olan sadece ne kadar kazandığımız değil , kazandığımız parayı nasıl kullandığımızdır.
Gider
Para kazanmak kadar nereye harcadığımızı bilmekte önemlidir.
Kira, faturalar, ulaşım, yemek, eğitim, alışveriş…
Bazıları zorunlu, bazıları ise tamamen tercihe bağlı olabilir.
Bu noktada kendimize şu soruyu sormak oldukça faydalıdır:
“Paramın ne kadarı ihtiyacım için ne kadarı tercihim için gidiyor?”
Bu sorunun cevabı finansal alışkanlıklarımız hakkında bize çok şey anlatabilir.
Tasarruf
Tasarruf, yalnızca “daha az harcamak” değildir.
Aslında gelecekteki ihtiyaçlarımız için bugünden kaynak ayırmaktır:
Beklenmedik bir masraf çıktığında veya uzun vadeli bir hedefimiz olduğunda tasarruf ettiğimiz para bize hareket alanı sağlar.
Borç
Borç da finansın önemli parçalarından biridir.
Kredi kartı kullanmak, ihtiyaç kredi çekmek veya taksitli alışveriş yapmak gündelik yaşamımızda oldukça normal bir hale geldi.
Ancak borçlanırken sadece “Ayda ne kadar ödeyeceğim ?” diye düşünmemek gerekir.
Asıl soru şudur:
“Bu borcun bana toplam maliyeti ne olacak?”
“Biriktirdiğim Parayı Ne Yapmalıyım?”
Burda devreye Yatırım giriyor .
Hisse senedi , tahvil , yatırım fonu , altın , döviz ve farklı yatırım araçları finans dünyasının önemli bir parçasıdır.
“GETİRİ İHTİMALİ VARSA RİSK İHTİMALİ DE VARDIR!”
Sakın unutma!.
Bir yatırım aracının geçmişte kazandırmış olması, gelecekte de aynı sonucu vereceği anlamına gelmez!.
Kazanma ihtimali düşünülürken bir o kadar da kaybetme ihtimalinin de düşünülmesi gerekiyor.
Finansal Piyasalar Nedir?
Bütün işlemlerin gerçekleşmiş olduğu paranın ve sermayenin hareket ettiği büyük bir ağ gibi düşünebiliriz.
Peki söz konusu finans haritasına başlamaksa nerden başlayacağız?
Ben finansı öğrenmeye başlayan biri için şu haritayı öneriyorum:
GELİR=GİDER=BÜTÇE=TASARRUF=BORÇ=YATIRIM=RİSK=GETİRİ=FİNANSAL PİYASALAR=FİNANSAL OKURYAZARLIK
Aslında bakınca finansal okuryazar olduğunda ve mantığını anlayıp hayatında uyarladığında finans kavramını yerine getirmiş oluyor ve geleceğe yatırım inşa edebiliyorsun.
Son bir soru: Paramızı mı, yoksa Kararlarımızı mı yönetiyoruz?
Benim zamanla fark ettiğim en önemli şey şu:
Aslında finans, para yönetiminden önce karar yönetimidir.
Ne kazandığımız kadar ne yaptığımız da önemlidir.
Karmaşık görünen finans kavramlarını mümkün olduğunca sadeleştirerek; günlük hayattan örneklerle, anlaşılır bir dille ve adım adım ele alacağız.
Finansı anlamak için finansçı olmak gerekmiyor.
Sadece doğru soruları sormakla başlamak gerekiyor.
Ve belki de ilk sorumuz şu olmalı:
“Paramı nereye harcadığımı biliyor muyum?”
Yorum bırakın